Hôm nay, mình sẽ chia sẻ với mọi người tất cả các bước để tạo ra một bức tranh minh họa sử dụng màu gouache. Bài viết này sẽ giúp các bạn hình dung rõ ràng về quy trình làm việc, cách thức brainstorming, cũng như từng bước chi tiết để hoàn thiện tác phẩm của mình.
Giai đoạn 1: Brainstorm ý tưởng
Bước 1. Tìm moodboard:
Nếu hiểu đúng nghĩa, đây là một bức tranh “vẽ theo đơn đặt hàng”, vì mục đích là để minh họa cho một trang sách của ZEST sắp được xuất bản. Chính vì vậy, bức tranh cần phải phù hợp với nội dung của trang sách, với một số yêu cầu cụ thể như sau:
- Câu chuyện: vẽ về 1 chú gấu ở trong rừng vào buổi chiều tà / chập tối
- Gam màu: nâu – lục – vàng
- Chất liệu: màu gouache
- Kích thước: 15x23cm, khổ giấy giữa khổ A4 và A5
Thông thường, với dòng tranh yêu cầu sự tưởng tượng cao (không thể ký họa trước), mình sẽ dành nhiều thời gian tìm kiếm moodboard và cảm hứng trên Pinterest. Một trong những ưu điểm lớn của ứng dụng này là thuật toán của nó sẽ liên tục gợi ý những hình ảnh liên quan đến những gì bạn đang tìm, giúp việc dẫn dắt trí tưởng tượng theo nhiều hướng trở nên dễ dàng hơn.
Bước 2. Phác thảo bố cục:
Mặc dù chỉ là một bức tranh nhỏ với kích thước 15x23cm, nhưng mình vẫn sẽ phác thảo nhiều phiên bản (tổng cộng 12) để thử nghiệm đa dạng ý tưởng, góc nhìn và ánh sáng khác nhau. Trong số đó, có những ý tưởng mình sẽ phác thảo lại nhiều lần để thay đổi phần background. Bởi vì đây là dạng bố cục với một chủ thể chính, do đó phần nền cần phải liên kết chặt chẽ với nhân vật, đồng thời truyền tải được câu chuyện chung của bức tranh.
Giá trị của phác thảo nhỏ nằm ở số lượng ý tưởng bạn có thể tạo ra trong 1 khoảng thời gian ngắn, thay vì tập trung vào hình thức của 1 ý tưởng trong thời gian dài. Một phác thảo tốt cần phải “đơn giản nhưng rõ ý” chứ không phải “chỉn chu mà mất thời gian”.
Ý tưởng cuối cùng mà mình đã chọn là hình ảnh phác thảo dưới đây, thể hiện khung cảnh một chú gấu đang ngồi trong khu rừng vào buổi chiều tà. Ánh sáng vàng cam được tập trung vào nhân vật chính và thân cây phía sau, nhằm tạo ra một cảm giác “dramatic” cho toàn bộ khung cảnh. Tuy nhiên, chỉ một chú gấu có vẻ hơi đơn độc, vì vậy mình quyết định thêm vào “hai cô cậu chim” để có thể trò chuyện cùng gấu, từ đó làm cho câu chuyện trở nên sinh động và ấm áp hơn.
Hình tượng chim được lựa chọn, ngoài việc phản ánh sở thích cá nhân, còn giúp tăng sự tương phản cho bức tranh về cả đối tượng lẫn tỷ lệ mảng hình. Một cô chim màu vàng nâu sẽ tạo sự liên kết (connection) với màu sắc của chú gấu và sự hài hòa (harmony) trong khung cảnh. Trong khi đó, một cậu chim màu xanh lam sẽ tạo ra sự tương phản nhẹ nhàng, giúp làm nổi bật cuộc hội thoại giữa các nhân vật và thêm phần sinh động cho câu chuyện.
Khi phân tích kỹ hơn, silhouette (hình dáng) của hai cô cậu chim có sự tương đồng nhất định với hình dáng của chú gấu, giúp tạo sự nhắc lại giúp giữ vững vai trò chủ thể chính của chú gấu mà không làm mất đi sự chú ý của người xem. Nếu thay vào đó là hình tượng chim đang bay, có lẽ sẽ làm xao nhãng sự tập trung và phá vỡ sự cân đối (balance) trong bố cục của bức tranh.
Bước 3. Phác thảo màu:
Như đã đề cập trước đó, brief gam màu của bức tranh này là gam nâu – lục – vàng, vì vậy khi tìm moodboard, mình đã ưu tiên các hình ảnh có liên quan để khơi nguồn cảm hứng. Phác thảo màu này được mình thực hiện trên máy, bởi vì đây là một bức tranh nhỏ và có yêu cầu về deadline nhất định. Tuy nhiên, có thể sau này mình sẽ chuyển thể bức tranh này thành một bức sơn dầu lớn hơn, với nhiều chi tiết hơn để thể hiện chiều sâu của câu chuyện.
Giai đoạn 2: Vẽ tranh
Bước 1: Lót màu – Underpainting layer
Với bức tranh này, mình chọn màu nâu làm lớp màu lót (underpainting layer) để tạo tone trầm cho khung cảnh. Lớp lót này không chỉ giúp làm nền cho các màu sắc sau, mà còn tạo ra một tone trung gian, giúp mình dễ dàng điều chỉnh độ tối và sáng ở các bước tiếp theo.
Bước 2: Lên màu cục bộ – Local color
Bước kế tiếp sẽ là tạo màu cục bộ cho các thành phần trong tranh, với màu được pha loãng và các vệt cọ phóng khoáng chứ không tập trung vào chi tiết.
Bước 3: Lên màu khung cảnh
Khung cảnh xung quanh chủ thể chính được lên màu từ xa đến gần nhằm đạt được hai mục đích. Thứ nhất là tạo tinh thần – không khí (atmosphere) và cảm xúc (mood) cho bức tranh. Thứ hai nhằm thuận tiện cho việc thể hiện không gian xa – gần của tranh vẽ, với các lớp cảnh ở xa có độ tương phản và cường độ màu yếu hơn so với lớp cảnh ở gần.
Thật ra bước này còn một hình vẽ khung cảnh ở gần nữa, nhưng bởi cao hứng và sự tập trung vẽ tranh cao độ mà mình đã quên chụp mất, thành thật xin lỗi mọi người (T—T).
Bước 4: Vẽ nhân vật chính + hoàn thiện
Ngoài việc tỉa tót thật kỹ nhân vật chính, ở bước này mình sẽ quan sát tranh từ xa thật nhiều lần để có thể điều chỉnh độ đậm nhạt chung của bức tranh, đảm bảo câu chuyện được thể hiện rõ ràng cũng như chủ thể chính có sự nổi bật rõ ràng.
Bên trên là cách thức mình thực hiện một bức tranh từ tưởng tượng, từ giai đoạn brainstorm ý tưởng cho đến khi hoàn thiện tranh vẽ. Hy vọng nội dung bài viết có thể giúp ích cho mọi người ít nhiều trên con đường học hỏi về vẽ tranh.
From Alex Sprouse aka Anh Khoa with love!
© Alex Sprouse – Bùi Anh Khoa, 2024 – Tác giả giữ bản quyền. Các bài viết được viết với mục đích chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm cá nhân. Mọi người có thể thoải mái chia sẻ bài viết từ trang cá nhân của tác giả. Tuy nhiên, mọi hình thức sử dụng nội dung khác như in ấn, sao chép lại bài viết này (dù là một phần hay toàn bộ), để phát hành trong bất kỳ ấn phẩm như sách, báo chí,…kể cả ở các website, fanpage, hội nhóm trên mạng xã hội…nhằm mục đích thương mại hay chia sẻ kiến thức đều vi phạm bản quyền nếu không nhận được sự đồng ý bằng văn bản của tác giả.